Zorgverzekeringsplicht

• Loonbelasting
• Ingezetene
• Uitzonderingsregel voor onbezoldigde PhD-kandidaten
• Flowchart
• Boete

Iemand is verplicht een zorgverzekering af te sluiten als hij/zij in Nederland sociaal verzekerd is*. Iemand is in Nederland sociaal verzekerd als hij/zij:

1. Of onder de loonbelastingwetgeving valt
2. Of ingezetene is in Nederland volgens de definitie die de Sociale Verzekeringsbank hanteert

*In de Zorgverzekeringswet (ZVW) is een één op één koppeling gemaakt tussen deelname aan de AWBZ en deelname aan de ZVW.

In schema gezet (pdf).

Loonbelasting

Iemand valt onder de loonbelastingwetgeving als hij inkomen uit arbeid verkrijgt.
Dit zijn wel:
- werknemers die bij u in dienst zijn
- mensen met een nul-uren contract
- visiting professors met een vaste deeltijd aanstelling waarvoor sociale premies worden afgedragen in Nederland. 

Dit zijn niet:
- onbezoldigde onderzoekers, zoals bursalen
- gedetacheerden, die vanuit een andere instelling tijdelijk bij u komen werken maar niet bij u op de loonlijst staan

Ingezetene

Voor mensen die niet onder de loonbelasting vallen is het belangrijk om te kijken of ze worden aangemerkt als ingezetenen door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De SVB bepaalt of iemand ingezetene is voor de volksverzekeringen en daarmee ook voor de zorgverzekering (lees hier de wettelijke bronteksten). Voor onbezoldigde PhD-kandidaten geldt een uitzonderingsregel (zie hieronder), voor de rest geldt het volgende.

De SVB kijkt naar waar het sociale, juridische en economische leven van die persoon zich in Nederland afspeelt.
Zaken waar bijvoorbeeld belang aan wordt gehecht zijn:
- intentie: is het de intentie van de persoon om na een vaste periode weer terug te keren naar het thuisland of wil de persoon juist voor langere tijd in Nederland blijven wonen
- woning: heeft de persoon zijn huis in het andere land verkocht? Heeft persoon een huis in Nederland gekocht?
- gezin: heeft de persoon een gezin en zo ja, waar verblijft dit gezin?
- teruggaan: gaat de persoon regelmatig terug naar huis, of vind zijn/haar hele leven plaats in Nederland

Vuistregels:
Waar elke situatie beoordeeld wordt op de feitelijke omstandigheden van die situatie, zijn er toch een paar vuistregels aan te geven om makkelijker mee te werken in de praktijk.
Iemand wordt in beginsel aangenomen GEEN ingezetene te zijn als die persoon korter dan één jaar in Nederland verblijft.
Iemand wordt in beginsel aangenomen WEL ingezetene te zijn als die persoon langer dan één jaar in Nederland verblijft. Als die persoon echter korter dan drie jaar in Nederland verblijft is het vaak toch een kwestie van de feitelijke omstandigheden te bekijken voor helderheid.

Uitzonderingen
Voor een zestal beurzen heeft SVB bepaald dat er in beginsel van die bursalen wordt aangenomen dat ze NIET ingezetene zijn van Nederland.
Het gaat om:
- NFP
- HEC
- Bolashak
- Ford Foundation
- Beurzen van de Thaise overheid
- Beurzen van de Vietnamese overheid
Lees hier de brief waarin de SVB dit vastlegt.

SVB-formulier voor onduidelijke gevallen
Als het niet duidelijk is of iemand wel of niet onder de zorgverzekering valt, is het mogelijk om de casus aan de SVB voor te leggen. Het Euraxess-Team van de Nuffic heeft samen met de SVB een formulier ontwikkeld wat hiervoor gebruikt kan worden. Download hier het formulier.

Uitzonderingsregel voor onbezoldigde PhD-kandidaten

Voor buitenlandse PhD-kandidaten die GEEN loon ontvangen (dus ook niet in een bijbaantje) én die jonger zijn dan 30 jaar, geldt dat ze uitgezonderd zijn van deelname aan de Nederlandse volksverzekeringen en dus ook aan de Nederlandse zorgverzekering. Zij worden door de SVB gelijkgesteld met buitenlandse studenten. Zij vallen daarmee ook onder artikel 21 sub a BUB (lees tekst artikel 20 sub a BUB).

Flowchart

Op het Engelstalige deel van deze website, gericht op onderzoekers zelf, staat een flowchart waarin volgens een handig stappenplan is te bepalen of iemand al dan niet onder de basisverzekering valt. Wellicht is deze flowchart ook voor u een handig hulpmiddel om snel te kunnen bepalen of uw buitenlandse gast al dan niet een zorgverzekering moet afsluiten.

Boete

Iedereen die niet voldoet aan deze plicht hangt een boete boven het hoofd die aanzienlijk kan oplopen. De boete bedraagt 130% van de maandelijkse contributie voor elke maand dat niet is voldaan aan de verzekeringsplicht met een maximum van 5 jaar. We hebben al vernomen dat er boetes zijn uitgedeeld van €2500 euro!

De zorgverzekeraars hebben de taak toegewezen gekregen of iedereen die een verzekeringsplicht heeft, deze ook nakomt. Zij zullen in eerste instantie de boete opleggen als er niet is voldaan aan de verzekeringsplicht.

Algemene informatie over de zorgverzekering

Voor algemene informatie over de zorgverzekering kunt u terecht op het Engelstalige deel van de Euraxess website.