Toelichting op implementatie EU-richtlijn onderzoekers (22 oktober 2007)

De EU-richtlijn 2005/71/EG, betrekking hebbend op een specifieke procedure voor de toelating van onderdanen van derde landen met het oog op wetenschappelijk onderzoek, is op 18 oktober jongstleden geïmplementeerd. Nederland heeft daarvoor het Vreemdelingenbesluit en het Voorschrift Vreemdelingen gewijzigd (zie de bijlage voor de volledige tekst). Dit betekent dat de regeling formeel van kracht is. In de praktijk is de nieuwe toelatingsprocedure echter nog niet beschikbaar. De IND zal uiterlijk in de eerste helft van november informatie en aanvraagformulieren beschikbaar stellen via de website www.ind.nl.

Geen TWV voor onderzoeker en gezin
De implementatie van de EU-richtlijn houdt een versoepeling in van de toelating van wetenschappelijk onderzoekers die niet afkomstig zijn uit de Europese Unie (zogenaamde derdelanders).
De versoepelde toelating houdt het volgende in:

• De onderzoekers en hun gezinsleden hoeven niet over een tewerkstellingsvergunning (TWV) te beschikken.
• De onderzoekers en hun gezinsleden hoeven geen inburgeringtoets te doen.
• Onderzoekers die al in het bezit zijn van een verblijfsvergunning voor het verrichten van onderzoek in de zin van de richtlijn die is afgegeven door een andere EU-lidstaat, hoeven niet langer een MVV aan te vragen voor een verblijf van langer dan drie maanden in Nederland. Dit geldt ook voor de gezinsleden, mits het gezin reeds is gevormd voor de komst naar Nederland. Let wel: visumplichtige onderzoekers die korter dan drie maanden naar Nederland komen hebben wel een Visum Kort Verblijf nodig als ze een verblijfsvergunning hebben van een lidstaat die niet hoort bij het Schengen-gebied.

Welke onderzoekers vallen onder de regeling
In de EU-richtlijn wordt de onderzoeker als volgt gedefinieerd: 'een onderdaan van een derde land die houder is van een passend diploma van hoger onderwijs dat toegang geeft tot doctoraatsprogramma's en die door een onderzoeksinstelling is geselecteerd om een onderzoeksproject uit te voeren.'

Hieronder vallen ook onderzoekers met een buitenlandse beurs, stipendium of eigen middelen, die tot nu toe nog wel over een TWV moesten beschikken. Onder eigen middelen wordt vooralsnog inkomen uit eigen vermogen verstaan (zoals rente of aandelen). Een bedrag op een spaarrekening volstaat niet. Deze mogelijkheid wordt wel door het ministerie van Justitie onderzocht.

Tevens is de richtlijn voordelig voor onderzoekers die in dienst treden bij een (erkende) particuliere onderzoeksinstelling. Ook voor hen gold tot nu toe een TWV-plicht.

Toelatingsprocedure alleen mogelijk voor erkende instelling
Om voor de versnelde toelatingsprocedure in aanmerking te komen moet een onderzoeksinstelling vooraf erkend zijn.
Publieke onderzoeksinstellingen worden feitelijk automatisch erkend als ze het Universitair Functie Ordeningssysteem (UFO) hanteren of zijn opgenomen in de bijlage van de Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek. De aanwijzing van particuliere onderzoeksinstellingen zal worden uitgevoerd door de IND. Meer informatie over hoe deze instellingen kunnen aantonen dat zij erkenning als private wetenschappelijke instelling verdienen, is te vinden op bladzijde 8 van de wijziging Vreemdelingenbesluit.

De erkenning van een onderzoeksinstituut is geldig voor een termijn van vijf jaar en kan daarna worden verlengd of ingetrokken, als niet langer aan de voorwaarden wordt voldaan of als er sprake is van fraude. Als de erkenning wordt ingetrokken of niet verlengd, dan krijgt de onderzoeker in principe drie maanden de tijd om een gastovereenkomst te sluiten met een andere onderzoeksinstelling.

Gastovereenkomst tussen instelling en onderzoeker
Voorwaarde voor het aanvragen van een MVV of verblijfsvergunning voor het verrichten van wetenschappelijk onderzoek in de zin van de richtlijn (dit wordt een nieuwe beperking die wordt opgenomen in het Vreemdelingenbesluit) is dat de onderzoeksinstelling een gastovereenkomst sluit met de onderzoeker. Uit de gastovereenkomst moet blijken dat aan de volgende voorwaarden is voldaan:

• Het onderzoeksproject moet zijn goedgekeurd door de instelling, waarbij moet zijn getoetst aan het doel en de duur van het onderzoek en de benodigde financiële middelen. Tevens moet een door de notaris of gemeente gewaarmerkte kopie van het vereiste diploma worden meegestuurd, om aan te tonen dat de vreemdeling over de juiste kwalificaties beschikt om het onderzoek uit te voeren.
• De rechtsbetrekking en de arbeidsvoorwaarden zijn vastgelegd;
• De onderzoeksinstelling heeft een garantstelling overlegt, zodat eventuele kosten van bijstand of uitzetting op de instelling kunnen worden verhaald.
  

Gezinsleden van onderzoekers kunnen eveneens van de versnelde procedure gebruik maken als de aanvraag tegelijk met die van de onderzoeker wordt ingediend.

Geldigheid van de verblijfsvergunning
De verblijfsvergunning met als verblijfsdoel het verrichten van wetenschappelijk onderzoek in de zin van de richtlijn wordt verleend voor de duur van het onderzoeksproject met een maximum van vijf jaar. Daarna kan de verblijfsvergunning telkens voor maximaal vijf jaar verlengd worden, afhankelijk van de duur van het onderzoek.

Uitvoering van de toelatingsprocedure
De aanvraag voor een MVV en/of verblijfsvergunning met als doel het verrichten van wetenschappelijk onderzoek in de zin van de richtlijn zal moeten worden ingediend met het aanvraagformulier voor kennismigranten bij het Loket Kennis- en Arbeidsmigratie (LKA) van de IND. Het aanvraagformulier wordt hiervoor aangepast. Net als bij de kennismigrantenregeling streeft de IND ernaar om binnen twee weken te beslissen op de aanvraag.
Zodra meer bekend is over de uitvoering van deze toelatingsprocedure berichten wij u opnieuw.

Bijlage I: wijziging Voorschrift Vreemdelingen 2000 (eenenzeventigste wijziging)
Bijlage II: Besluit van 26 september 2007 tot wijziging van het Vreemdelingenbesluit 2000, het Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen en het Besluit inburgering in verband met de implementatie van Richtlijn 2005/71/EG van de Raad van 12 oktober 2005 betreffende een specifieke procedure voor de toelating van onderdanen van derde landen met het oog op wetenschappelijk onderzoek (Pb EU L 289)

(PS: de datum van de plaatsing van dit bericht op de website komt niet overeen met de datum waarop dit bericht is verstuurd.)