Plichten referent en handhaving
Het referentschap brengt naast rechten ook plichten met zich mee. Voor referenten die zich niet aan de verplichtingen houden, voorziet de wet in twee handhavingsinstrumenten.
Plichten van de erkende referent
In de nieuwe wet is het aantal verblijfsdoelen verminderd. Voor sommige verblijfsdoelen (zoals bijvoorbeeld studie) wordt voor langere tijd een verblijfsvergunning afgegeven. Het contact tussen de referent en de IND vermindert daarmee drastisch. Daarom wordt aan de referent een aantal plichten opgelegd om misbruik of fraude te voorkomen.
- De referent heeft een zorgplicht jegens de vreemdeling. Dit betekent dat de referent zich bewust moet zijn van zijn verantwoordelijkheden jegens de vreemdeling die hij naar Nederland haalt. Die verantwoordelijkheden zouden, afhankelijk van het verblijfsdoel, in een gedragscode neergelegd kunnen worden. Een voorbeeld daarvan is de Gedragscode internationale student in het hoger onderwijs.
- Iedere referent heeft een administratieve bewaarplicht van vijf jaar. Documenten die de IND nodig heeft om te beoordelen of de vreemdeling daadwerkelijk aan de eisen voldeed voor toekenning van een MVV of verblijfsvergunning moeten tot vijf jaar na afmelden van de vreemdeling bewaard blijven. Welke documenten dat precies zullen zijn, is nog niet bekend. Dit wordt vastgelegd in lagere regelgeving.
- De referent heeft een inlichtingenplicht. Dit betekent dat de referent wijzigingen in de situatie van de vreemdeling van belang voor zijn verblijf moet doorgeven aan de IND. De IND wil bijvoorbeeld op de hoogte worden gebracht als een kennismigrant van werkgever wisselt. Ook kan de IND zelf om inlichtingen vragen. De referent is dan verplicht de gevraagde stukken tijdig aan te leveren.
Handhaving
De wet MoMi voorziet in een aantal handhavingsinstrumenten om af te dwingen dat een referent zijn verantwoordelijkheden op zich neemt.
- De bestuurlijke boete.
- De IND kan de kosten van uitzetting verhalen op de referent. Het gaat daarbij alleen om de kosten die de vreemdeling zelf gemaakt zou hebben als hij Nederland uit eigen beweging verlaten zou hebben (dus niet bijvoorbeeld kosten van vreemdelingenbewaring).
- De IND kan de werkgever het referentschap ontnemen.


